Cursus datavisualisatie – week 1

Ik volg de tweede online cursus datavisualisatie van het Knight Center en blog erover – hier meer. De cursus wordt gegeven door datavisualisatie-expert Alberto Cairo. In deze blogpost de belangrijkste dingen die ik in de 1e week geleerd heb.

Datajournalistiek is journalistiek. Net als traditionele journalisten willen datajournalisten grip krijgen de complexiteit in de wereld – ondanks de verschillen in methoden en gereedschap. In tegenstelling tot traditionele journalistiek, nodigt interactieve datajournalistiek uit tot verkennen.

Visualisaties als gereedschap
Zoals een hamer het verlengstuk van je arm is, is een graphic een verlengstuk van je hersenen. Data wordt begrijpelijker door de visualisatie: een tabel met honderden rijen is minder duidelijk dan een grafiek.

Door na te denken over je doel en de functie van jouw infographic of datavisualisatie voorkom je dat het kan gebeuren dat je visualisatie niet werkt. vraag jezelf af welke vragen je publiek beantwoord wil zien en waarbij je visualisatie lezers moet helpen.

Kenmerken van een goede visualisatie

  • Functioneel als een hamer. Een graphic is in de eerste plaats functioneel; een goede graphic beantwoordt vragen.
  • Gelaagd als een ui. Verberg complexiteit niet, maar laat de verschilende lagen zien. Denk bijvoorbeeld aan de combinatie van een headline, een samenvatting en een grafiek.
  • Mooi en waar als een wiskundige vergelijking. Wiskundige vergelijkingen leggen veel uit met heel weinig, bijvoorbeeld E=mc2. Maar let op: functie beperkt vorm.

Infographics vs. datavisualisaties

Normaliter presenteren infographics alleen informatie. Een designer of journalist bewerkt de data, vat samen, organiseert en presenteert ten slotte de bewerkte dataset aan het publiek. Bij een datavisualistie kan het publiek de data zelf ook verkennen.

Maar heel vaak presenteren media de meest interessante/opvallende onderdelen uit een dataset, maar kun je daarna zelf ook de datasets induiken. In zo’n geval is het een infographic en datavisualisatie tegelijk – een heel dun scheidingslijntje dus!

Veelgemaakte fouten

  • Gebrek aan context
    Een getal op zichzelf betekent niets. Pas als je cijfers kunt vergelijken – met voorgaande jaren, andere landen etc. – wordt het interessant. Het is de context die een cijfer waarde geeft, dus zonder context schiet je jouw doel voorbij.
  • Gereedschap is te ingewikkeld
    Genoeg context? Prima, maar het combineren van alle ingrediënten maakt van nog geen goed product. Kunnen lezers/gebruikers de data vergelijken – werkt je gereedschap? En begrijpt je publiek ook hoe het werkt?

  • Cirkeldiagrammen
    Cirkeldiagrammen maken het moeilijk om data precies met elkaar te vergelijken. Dat komt doordat mensen geen oppervlakten, maar hoogtes/lengtes met elkaar vergelijken. Als het je bedoeling is dat jouw publiek cijfers kan vergelijken, kun je de cirkeldiagrammen inruilen voor bijvoorbeeld een staafdiagram. (Btw, cirkeldiagrammen werken wel goed voor globale vergelijkingen.)