Datavisualisaties: waarom iconisch niet per se beter is

Windkaart

Robert Kosara, Andy Kirk en Matt Stiles kozen voor Fast Company de meest iconische datavisualisaties van de afgelopen tien jaar uit. Maar de meest iconische visualisaties zijn – wat mij en anderen betreft – niet per sé de besten.


Globaal of detail

De lijst opent met de windkaart. Een mooie datavisualisatie van windstromen boven Amerika, die vooral veel werd geraadpleegd tijdens en na orkaan Sandy. De kaart geeft een goed overzicht van de globale windsterktes in de verschillende delen van Noord-Amerika, maar verdere details kun je niet zien. Zo zijn de verschillende staten niet te onderscheiden, en kun je windkrachten in bijvoorbeeld het noorden en het zuiden niet vergelijken. Aanvullende staaf- of lijndiagrammen zouden dit kunnen oplossen. Een kaart zoals deze roept vragen op die die niet kan beantwoorden – jammer!

Cirkels: oppervlakte vs. lengte

Hans Rosling - TED

Hans Rosling, foto Gapminder

Uiteraard staat het werk van de wereldberoemde professor Hans Rosling ook in de lijst. Net als ontwerper Jess Bachman bij de Death & Taxes visualisatie gebruikt Rosling veel cirkels. Omdat onze hersenen lengtes beter vergelijken dan oppervlakten, zijn cirkels vaak niet de beste keuze.


Datavisualisatie van de New York Times

Ebb and Flow of Movies door The New York Times

Te sexy

De prijswinnende visualisatie Ebb and flow at the box office‘ is volgens grafisch ontwerper Gert Gielsen ‘too sexy for it’s own good‘. Met z’n ronde vormen ziet de diagram er heel mooi uit – maar gemakkelijk leesbaar is die niet. Leverde de film Transformers op het hoogtepunt nu meer of minder op dan The Simpons Movie? Op zijn blog schrijft Gielsen:

At any time I’ll acknowledge the technical execution, the subtleness, the elegance, the massive dataset. But I still have questions for the real usefullness of this graphic. Would it be too rude to call this category ‘Fun With Numbers’? – Or a more polite version: ‘Art With an Infographic Function’

Obama-Bikini-Chart

“The Bikini Chart”

Informeren of manipuleren

Wat ‘The Bikini Chart’ is gaan heten, is een omgekeerde staafdiagram. Niets mis mee – ten minste geen cirkels. Maar heel journalistiek is het niet…

“the dark color, especially towards the lower end, makes the red bars appear heavier than the blue ones. Since they are also pointing down, the additional weight might make them appear longer, or at least cause people to remember them as longer.”

Aldus Robert Kosara op zijn blog. Afhankelijk van het doel van je datavisualisatie is hier niets mis mee – maar zuivere datajournalistiek zou het niet zijn.

Vorm of functie

Foto Rietveld Stoel

Foto MoMA

De overeenkomst van alle datavisualisaties op de lijst van Fast Company is sex. Alle datavisualisaties vallen in de categorie eye-candy. Maar lang niet alle iconen zijn functioneel. Dat geeft niets; een stoel waar je niet op kunt zitten is niet functioneel, maar misschien wel mooi en iconisch. Daarmee is de lijst met de meest iconische datavisualisaties van de afgelopen tien jaar wel een totaal andere lijst dan de beste datavisualisaties van de afgelopen tien jaar.