Cursus datavisualisatie – week 2

Ik volg de tweede online cursus datavisualisatie van het Knight Center en blog erover – hier meer. De cursus wordt gegeven door datavisualisatie-expert Alberto Cairo. In deze blogpost een samenvatting van wat ik leerde in week 2.

Kanizsa Driehoek Bij optisch bedrog nemen je hersenen meer waar dan je ogen zien. Neem bijvoorbeeld deze driehoek van Kanizsa – de witte driehoek is niet afgebeeld in pixels of inkt. Toch zie je de driehoek. Dat komt omdat je hersenen je waarnemingen graag aanvullen, legt Alberto Cairo uit. “Slimme ontwerpers anticiperen op deze eigenschap van ons brein.”

Visuale waarneming was er in de eerste plaats om de wereld om ons heen te begrijpen. Daardoor is wat je hersenen waarnemen niet per sé gelijk aan wat je met je ogen ziet, zoals dus bij de Kanizsa driehoek. Je brein wil informatie aanvullen en organiseren; en gaat op zoek naar verbanden, relaties en hiërarchieën Voor ontwerpers zou het doel dan ook moeten zijn om met hun werk te anticiperen op het brein van de gebruikers. “What would the users brain will most likely try to do?”

De principes die grafisch ontwerpers hanteren tijdens hun werk, zijn gebaseerd op dit proces van visuele waarneming. Ook bij het maken van een infographic of datavisualisatie zijn deze principes handig. Want bij het maken van een infographic of datavisualisatie probeer, je net als grafisch ontwerpers, informatie in een samenhangende, gestructureerde, leesbare en begrijpelijke compositie te presenteren.

Demografie Brazilie - door Alberto Cairo

Demografie Brazilie – door Alberto Cairo

Om die samenhangende, gestructureerde en begrijpelijke compositie te bereiken, combineren ontwerpers eenheid, variatie en hiërarchie in hun ontwerp. Als ontwerper wil je dat de verschillende onderdelen van een ontwerp bij elkaar passen (eenheid); tegelijkertijd moeten de onderdelen niet precies hetzelfde zijn, dat is saai (variatie); en gebruikers moeten in een oogopslag zien wat belangrijk is (hiërarchie).

In de praktijk – zie afbeelding – betekent dat een beperkt aantal lettertypen (eenheid), maar wel met verschillende lettergrootte (hiërarchie) en kleuren (variatie). Ook het aantal kleuren is beperkt (eenheid), maar de belangrijkste onderdelen vallen wel op (hiërarchie). Ook is duidelijk te zien dat de maker een grid (raster) heeft gebruik tijdens het ontwerpen: de onderdelen die naast elkaar staan zijn net zo hoog; de onderdelen die boven elkaar staan, zijn net zo breed.